Historia i opis

Elektrownię Wodną Łapino wybudowano w 1927 roku jako piątą elektrownie wodną na Raduni. Właścicielem nowej elektrowni był Senat Wolnego Miasta Gdańska, choć pierwotnym inwestorem przedsięwzięcia był Ferdynand Schichau. Po przegranym procesie
o Radunię zmuszony był oddać inwestycję Senatowi WM Gdańska.

Elektrownia Wodna Łapino jest najwyżej położoną elektrownią kaskady rzeki Raduni. Jest elektrownią derywacyjną zbiornikową ze zbiornikiem
o wyrównaniu półdobowym. Zbiornik wypełnia naturalną dolinę Raduni.

W wyniku budowy zapory
i spiętrzenia rzeki pod wodą znalazła się stara papiernia, tartak, las, droga oraz kilka zabudowań gospodarczych. Woda spiętrzona
w zbiorniku za pomocą rurociągu żelbetowego biegnącego przez korpus zapory jest kierowana do turbin. W budynku elektrowni rurociąg żelbetonowy przechodzi w stalowy, który rozprowadza wodę do dwóch turbin. Turbiny te wyprodukowały zakłady Schichau Elbing w 1925 roku.
W elektrowni Łapino prawdopodobnie po raz pierwszy na ziemiach polskich zastosowano rurociągi stalowe spawane elektryczne, zaledwie w kilka lat po wynalezieniu tej metody.

W elektrowni zainstalowana jest trzecia turbina, czynna do dziś -
o mocy 7 kW. Turbina potrzeb własnych elektrowni.
Niezwykle oryginalnym i unikatowym urządzeniem inżynierskim jest jaz burzowy, znajdujący się po lewej stronie elektrowni. Jaz ma zamknięcie segmentowe samoczynne z przeciwwagą. Podobne zamknięcia jazów stosowano w elektrowniach szwajcarskich i hiszpańskich na początku lat dwudziestych. Jaz wyposażony jest dodatkowo w klapę lodową. Poniżej jazu znajduje się czterostopniowa kaskada odprowadzająca wodę do kanału odpływowego elektrowni.

Łapino było jedną z elektrowni najbardziej zniszczonych w trakcie działań wojennych. Odbudowa i uruchomienie nastąpiło zimą 1945 roku przez ekipę kierowaną przez prof. Alfonsa Hoffmanna. Zniszczony od bomb lotniczych jaz burzowy został ostatecznie naprawiony i doprowadzony
do pierwotnej sprawności w roku 2001.