WIOSENNE ZARYBIANIE Z ENERGA HYDRO

Wiosna to czas siewu. Dotyczy to również otaczających nas ekosystemów i zbiorników wodnych; w dużej mierze tych, z którymi sąsiadują małe elektrownie wodne. Dobrym przykładem jest tu zarybianie rzek i jezior, prowadzone przez koła Polskiego Związku Wędkarskiego na terenie całego kraju.

Inwestycje hydrotechniczne związane z zagospodarowaniem rzek powodują konieczność zarybień. Corocznie w okresie wiosennym spółka ENERGA Hydro Sp. z o.o. ponosi koszty zarybień. Jesteśmy w pełni świadomi, że rzeki stwarzają duże możliwości rozwoju gospodarczego, dlatego też staramy się dbać o ich dobrą kondycję. Partycypujemy w kosztach zarybień na rzece Łynie oraz na Kaskadzie Raduni i na Wierzycy, gdzie całość środków wydatkowanych na ten cel dochodzi rocznie do ok. 70.000 zł (ponad 300 000 wpuszczanego do wód rzek narybku).

Fot. 1

W ramach działań proekologicznych Polski Związek Wędkarski i inni użytkownicy wód zarybiają ekosystemy rzeczno - jeziorne, również tym te ze zbiornikami przyzaporowymi zbudowanymi na potrzeby elektrowni. Ciekawostką jest fakt, że rzeki i jeziora mają własne specyfiki gatunków występujących w stanie naturalnym. Zdarza się, że niektóre cieki wodne znane są ze swojej przyrodniczej wyjątkowości na tle pozostałych.

Oto rzeka Wałsza poniżej Pieniężna, nazywana na tym odcinku Krainą Pstrąga Potokowego i Lipienia. Odcinek ten znajduje się w granicach rezerwatu przyrody. Wałsza zaliczana jest do rzek czystych. Woda w niej jest lodowata, płynie wartko, rozpryskując się na rumowiskach głazów wymytych z moreny i zalegających koryto rzeki. Ichtiofauna Wałszy jest bogata. Oprócz pstrąga i lipienia występują tu: kleń, okoń, szczupak, płoć, lin, miętus, oraz gatunki chronione - głowacz białopłetwy, strzebla potokowa, piekielnica, minog strumieniowy.

Polski Związek Wędkarski rokrocznie zarybia tę okolicę narybkiem żerującego już pstrąga potokowego w ilości około 40.000 sztuk. Podobnie dzieje się na Pasłęce w okolicy Pierzchał, Wierzycy czy Raduni gdzie wpuszcza się narybek troci wędrownej, jazia, klenia i szczupaka. Przy niektórych elektrowniach funkcjonują tzw. przepławki, dla ryb; urządzenia mające za zadanie umożliwić rybom w okresie tarła wędrówkę wzdłuż rzeki. Niektóre wybudowano jeszcze przed wojną, inne stawiane są sukcesywnie tak, aby rzeki - przegradzane jazami i zaporami - w dalszym ciągu gwarantowały rybom możliwość migracji. Intensywne działania pro-ekologiczne prowadzi się na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Słupi, na Słupi i Łupawie oraz na rzekach kaszubskich i mazurskich.

Zarybianie odbywa się zgodnie z charakterem gatunków występujących w zbiornikach i ciekach. W praktyce oznacza to, że np.: do jezior Kamienno i Kwiecko, w okolicy elektrowni szczytowo - pompowej w Żydowie, wprowadza się narybek szczupaka żerującego, sandacza oraz podchowane węgorzyki i dwuletnie liny. Podobnie - do zbiornika Hajka przy elektrowni wodnej Niedalino lub do zbiornika Rosnowskiego w pobliżu elektrowni w Rosnowie. Ale już do rzek wpuszcza się rocznie wieleset tysięcy sztuk narybku ryb rzecznych: troci wędrownej, łososia, pstrąga, lipienia, jazia i miętusa. Niektóre gatunki ryb dwuśrodowiskowych migrują, przepływając latem z jezior do rzek i odwrotnie.

Fot. 2

Nad każdym z kolejnych zarybień czuwają ichtiolodzy. Nadzorują oni cały proces zarybiania począwszy od badania kondycji narybku w trakcie przygotowania do transportu w workach z wodą i tlenem, jak też podczas transportu oraz wypuszczania ryb do wody.
W rzekach, w zależności od wielu czynników, do wieku pełnoletniego dożyje jedynie niewielki odsetek ryb (10-20%), lecz te które przetrwają, dają początek nowym pokoleniom.

Jako spółka działająca w obszarze gospodarki wodnej tym bardziej zdajemy sobie sprawę z odpowiedzialności za racjonalne kształtowanie środowiska i staramy się pomóc w gospodarowaniu jego zasobami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.

W tekście prezentujemy fotografie dot. zarybiania słupskich rzek, wykonane przez pracownika słupskiego biura spółki, p. Lucjana Duchnowicza.
Fot 1. Pracownicy przenoszą ciężkie worki z rybami nad wartki strumień. Po okresie aklimatyzacji czyli wyrównaniu temperatury wody w worku z tą w strumieniu ryby są wypuszczane na wolność.
Fot 2. W miejscu wypuszczenia narybku przeprowadza się pomiar temperatury wody.

PRZEPŁAWKA - budowla rzeczna lub urządzenie stosowane na stopniach wodnych (przy zaporach wodnych, jazach), mające za zadanie umożliwić rybom w okresie tarła wędrówkę wzdłuż rzeki. Jest to zazwyczaj układ basenów ustawionych na różnych poziomach, tworzących system stopni, oddzielonych ściankami z zamykanymi otworami. Z innych rozwiązań technicznych mogą to być rynny ograniczające prędkość przepływu wody lub podnoszone komory, ewentualnie sieci.