Remont kapitalny hydrozespołu nr 1 w Elektrowni Wodnej Pieniężno

Elektrownia wodna Pieniężno usytuowana jest na rzece Wałszy. Pracują w niej dwa hydrozespoły Francisa. Hydrozespół nr 1 jest wyposażony w turbinę z wirnikiem pracującym w zamkniętej spirali zamontowanej w hali maszyn. Hydrozespół nr 2 wyposażony jest w turbinę bliźniaczą z wirnikami osadzonymi na wspólnym wale i zamontowaną w komorze otwartej, poza halą maszyn.

W czasie pracy hydrozespołu nr 1 obsługa elektrowni stwierdziła niewielki przeciek wody przez pokrywy turbiny od strony krzywaka odprowadzającego przepracowaną wodę do rury ssącej. Przeciek był niewielki, jednakże świadczył, że w miejscu jego wystąpienia mogło powstać niebezpieczne pęknięcie, które mogło inicjować znacznie poważniejsze uszkodzenia pokrywy turbiny. Hydrozespół został w trybie awaryjnym odstawiony z ruchu i poddany oględzinom zewnętrznym. Ustalenia były jednoznaczne : uszkodzeniu uległo gniazdo łożyskowania jednej z osi łopatek aparatu kierowniczego, prawdopodobnie na skutek wytarcia ścianki lub występującej wady odlewniczej, która ujawnia się niekiedy po wielu, wielu latach eksploatacji (pokrywa wykonana jest z żeliwa szarego). Po przeanalizowaniu sytuacji hydrologicznej oraz określeniu wstępnego zakresu prac naprawczych, podjęto decyzję o rozpoczęciu remontu bieżącego, którego głównym celem była likwidacja przecieku. Wstępny zakres prac przewidywał w tym przypadku częściowy demontaż turbiny celem umożliwienia wymontowania uszkodzonej pokrywy i dokonania właściwej oceny stanu uszkodzonego gniazda od strony wewnętrznej oraz określenia właściwej technologii naprawy. Prace te zostały wykonane w szybkim tempie. Po uzyskaniu dostępu do wewnętrznych elementów turbiny okazało się, że stopień wyeksploatowania jednostki, zwłaszcza w obrębie aparatu kierowniczego oraz gniazd łożyskowania osi łopatek aparatu, w obu pokrywach turbiny jest zdecydowanie wyższy niż pierwotnie zakładano. Ze względu na istotną rolę tych elementów w osiąganiu przez turbinę wartości znamionowych przepływu wody oraz mocy, podjęto decyzję o rozszerzeniu wstępnego zakresu remontu bieżącego do zakresu remontu kapitalnego. Remont został przeprowadzony siłami własnymi Wydziału Wykonawstwa naszej Spółki. Prace obróbkowe elementów regenerowanych zostały wykonane przez wyspecjalizowany warsztat Oddziału Słupsk. Prace związane z demontażem oraz ponownym montażem zostały wykonane przez zespół mechaników zabezpieczających ruch elektrowni elbląskich wraz z udziałem mechaników ze Straszyna. W trakcie remontu usunięto na turbinie wszystkie występujące usterki .

Regeneracji poddano wszystkie osie łopat aparatu kierowniczego wraz z kompletem gniazd łożyskowania w obu pokrywach. Wymieniono kompozycję w obu łożyskach ślizgowych wału turbiny. Dokonano regulacji ustawienia łopatek wraz z pełną synchronizacją zewnętrznego mechanizmu sterowania aparatem kierowniczym. Wymieniono wszystkie uszczelnienia oraz dokonano przeglądu generatora. Po przygotowaniu hydrozespołu do ruchu nastąpiło próbne uruchomienie turbiny bez zesprzęglenia z generatorem. Ten „jałowy bieg" miał na celu wychwycenie wszystkich mogących wystąpić w czasie normalnej eksploatacji zakłóceń w pracy turbiny, a brak obciążenia mocą był podyktowany koniecznością „dotarcia" nowej kompozycji regenerowanych łożysk ślizgowych. Próbny rozruch przebiegł pomyślnie i turbina została połączone na stałe z generatorem dla normalnego ruchu próbnego. Wszystkie czynności remontowe zostały w ten sposób zakończone. Po zakończeniu trwającego 72 godziny ruchu próbnego hydrozespół został przekazany do normalnej eksploatacji . W wyniku remontu hydrozespół osiąga aktualnie nieco wyższe wskaźniki mocy i produkcji energii.